تبلیغات
انقلاب قرآنی| پاره‌ای از شاگردان راستین آیة الله العظمى دکتر محمد صادقى تهرانى - شرح جوابیه در مورد اجماع ، شهرة خبر واحد

انقلاب قرآنی| پاره‌ای از شاگردان راستین آیة الله العظمى دکتر محمد صادقى تهرانى

با هم در جستجوی حقیقت و رسیدن به آرامش عقیده...|هم چنین این جا محل نشر اخبار و نظرات حقیقی آیت الله صادقی است

بسم الله الرحمن الرحیم  

شرح بیانیه صاحب تفسیر الفرقان
درباره اجماع، شهرت و خبر واحد

تهیه شده توسّط:
«سایت فقیه قرآنی» :  http://albalaq.com

۱۷ شهریور ۱۳۹۰

 (122 KB) PDF  دانلود  نسخه 
 Download PDF File


بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدللّه الّذی جعل الحمد مفتاحاً لذکره و السّلام علی سیّد رسله صلّی الله علیه و آله.

بر عالمان خبیر قرآنی و برادران عزیز ایمانی، بسی روشن است که بیانیه متقن سال ۱۳۸۶ از جانب حضرت استاذنا الاعلم الاتقی، فقیه مصلح قرآنی، آیة الله العظمی صادقی تهرانی «قَدّس الله روحه و نوّر الله مضجعه» در عین اختصار، راهنمای پرسشگران از مباحث نظری آن فقیه مظلوم بوده است؛ ولیکن بنابر وظیفه شرعی حفاظت و انتشار تفکر مهجور قرآنی، و برای صیانت از آراء اصولی استاد عزیزمان، در مقابل شبهه تعارض ادلّه، فعلاً به تعدادی از فتاوای آن مرحوم در «تبصرة الفقهاء» اشاره نموده و سپس بخشی از «تبصرة الوسیلة» را مختصراً شرح می دهیم.

و امّا در اینجا صرفاً نمونه هایی از فتاوای مبتنی بر خبر واحد و اجماع را از تبصرة الفقهاء نقل می کنیم:

۱. تبصرة الفقهاء ج ۱، ص ۱۶۴: هر کس در نافله، مرتکب سهو شود بنابر اقلّ بگذارد و اگر هم بر اکثر بگذارد جائز است. (بنابر خبر واحد)
۲. تبصرة الفقهاء ج ۱، ص ۱۶۱ الی ۱۶۶: در باب السهو؛ حضرت استاد حداقل سی فرع فقهی آورده اند که همگی مبتنی بر خبر واحد است.
۳. تبصرة الفقهاء ج ۱ ص ۱۷۱ : اقل جماعت دو نفر است (خبر واحد)
۴. تبصرة الفقهاء ج ۱، ص ۲۱۱ الی ۲۱۳: نصابهای زکاة (بیست و یک مورد خبر واحد
۵. تبصرة الفقهاء ج ۲ ص ۳۸۵، دیه مرد مسلمان در قتل عمد (خبر واحد)
۶. تبصرة الفقهاء ج ۲ ص ۳۸۶، دیه مرد مسلمان در قتل شبه عمد (خبر واحد)
۷. تبصرة الفقهاء ج ۲ ص ۳۸۶، دیه مرد مسلمان در قتل خطاء (خبر واحد)

نمونه ای از اجماع:

۱. تبصرة الفقهاء ج ۲ ص ۶۱ وکالت عقد جائز است (اجماع)
۲. تبصرة الفقهاء ج ۲ ص ۱۹ ودیعه عقد جائز است (اجماع)

در تبصرة الوسیلة نیز ملاحظه می کنیم که حضرت استاد مکرّراً به خبر واحد، اجماع و شهرتی که مخالف قرآن نباشد فتوا داده اند. که ما فقط به باب الزکاة که یکی از بابهای متعدد تبصرة الوسیلة است نظری کوتاه می افکنیم. البته در بابهای دیگر نیز فتاوای مبنی بر خبر واحد، اجماع و شهرت غیر مخالف با قرآن به وفور یافت می شود.

مدرک فتوا: خبر واحد

۱. محتوای نصاب های شتر: در این باره دو صحیحه متعارض فضلاء و زراره وجود دارد (وسائل، باب ۲ از ابواب زکاة الانعام، ح ۱ و ۶) که استاد به صحیحه زراره فتوا داده-اند در (ص ۳، کتاب الزکاة، حاشیه بر وسیلة النجاة: تبصرة الوسیلة) 
۲. نصاب های دوگانه گاو. استاد در این باره به صحیحه فضلاء فتوا داده است. (وسائل، باب ۴ از ابواب زکاة الانعام، ح ۱) (ص ۳، همان: تبصرة الوسیلة)
۳. محتوای نصابهای گوسفند، استاد به صحیحه فضلاء استناد کرده اند. (وسائل، باب ۶ از ابواب زکاة الانعام، ح ۱ و ۲)، (ص ۳، همان) 
۴. محتوای نصاب طلا، استاد به صحیحه حسین بن بشار از ابی الحسن استناد کرده است. (وسائل، باب ۱ از ابواب زکات الذهب و الفضة، ح ۳)، ( ص ۵، از کتاب الزکاة، تبصرة الوسیلة)
۵. محتوای نصاب نقره، استاد به صحیحه ابن بشار استناد کرده اند، (وسائل، باب ۲ از ابواب زکات الذهب و الفضة، ح ۳) (ص ۵، همان)

*صدها حکم دیگر نیز در تبصرة الوسیلة وجود دارد که مستند همگی، خبر واحد است.

مدرک فتوا: اجماع

۱. عدد نصاب های شُتر، ۱۲ عدد است. این مسئله اجماعی است. زیرا بر اساس صحیحه فضلاء نصاب ششم وجود ندارد پس تعارض این روایت با صحیحه زراره، نتیجه اش رجوع به اجماع است و اگر اجماع بر این مسئله قائم نباشد نمی توان گفت نصاب-های شتر ۱۲ عدد است. (ص ۳، همان)
۲. وجوب مراعات مطابقت نصاب دوازدهم با عدد ۴۰ و ۵۰ یعنی اگر عدد شتر با ۴۰ سازگار است، باید ۴۰ تا ۴۰ تا محاسبه کند و اگر عدد با ۵۰ مطابق است. باید ۵۰ تا۵۰ تا محاسبه کند تا هر چه امکان دارد باقیمانده کمتر باشد. مدرک استاد اجماع منقول است. عبارت استاد: «ففی کل خمسین، حقة و فی کل اربعین بنت لبون بمعنی وجوب مراعاة المطابق منهما ...». (ص ۳، همان)
۳. عدد نصاب های گوسفند ۵ تا است. این مسئله اجماعی است. زیرا در این باره دو صحیحه متعارض محمد بن قیس و فضلاء وجود دارد. (ص ۳، همان)
۴. سَوْم در انعام سه گانه شرط نیست و فرقی بین سائمة و معلوفة نیست. (اجماع منقول از خلاف شیخ طوسی (رحمه الله)، (ص ۴، همان) (سَوْم یعنی گوسفند و شتر و گاو چرائی باشند).
۵. زکات با ۱۲ ماه هجری محقق است و با اختلال برخی از شروط، وجوب پرداختش مختل نمی گردد. (اجماع) (ص ۴ از کتاب الزکاة تبصرة الوسیلة).
۶. هر دیناری بیست قیراط است. این نظر هم اجماعی است. (ص ۵، همان)
۷. وجوب مطابقت در نصاب دوم گاو در زکات که این مسأله بر اساس اجماع است، عبارت استاد: (و یجب مراعاة المطابقة هنا ایضاً)، (ص ۳، همان)

مدرک فتوا: شهرت فتوائی

۱. منظور از دینار مثقال شرعی است که سه چهارم دینار صِیرَفی است، (شهرت فتوائی) (ص ۵، همان)
۲. عبارت استاد در تعریف گوساله بر اساس شهرت است ایشان در مسأله سوم باب زکاة (ص ۳، همان) می فرمایند: (و بنت لبون ما دخلت فی الثالثة و کذا المَسَنَّة).

شارح می گوید: أقول ناقلاً و مصلحاً أنّها تعنی، ما دخلت فی السّنة الثالثة مع أن الشیخ (رحمه الله) قد صرّح فی المبسوط فی مناسک مُنی بأن «الثنی و هی المَسَنَّة ما دخل الثانیة»، فالعمدة الشهرة بین الاصحاب، إذا لم یخالف القرآن.

۳. در نصاب ششم شتر اگر کسی بنت مخاض (= شتری که وارد سال دوم شده) نداشت، اختیاراً ابن لبون (= شتری که وارد سال سوم شده) می دهد و ابن لبون را نه فقط در اضطرار بلکه در حال اختیار هم می توان جایگزین بنت مخاض کرد. (ص ۳، همان) این فتوی مشهور است بدون مستند روایی. 
در روایت آمده است: «فان لم یکن عنده ابنة مخاض فابن لبون» روایت نمی گوید در هر صورت و اختیاراً جایگزین می شود. ولی استاد بر اساس قولمشهور می گوید: «و یجزی ابن اللبون عن بنت المخاض اختیاراً.» (ص۳، همان) 
۴. التبیع و التبیعة (گوساله نر یا ماده ای است که) ما دخلت او دخل فی السنة الثانیة، (ص ۳، همان) علی المشهور.
۵. اگر گوسفندی که به عنوان زکات داده می شود، مثلاً: «ضأن» (میش) و یا «معز» (بز) باشد، هر یک به جای دیگری کفایت می کند، یعنی ضأن از معز کفایت می کند و بالعکس، (قول مشهور)، (مسئله ۳، ص ۵، همان)

* در نزد ما، در جایی باید به «شهرت» فتوا داده شود که فقهاء بر اساس روایات ضعیف فتوا داده اند، یعنی روایاتی که فی نفسه ارزش استدلال ندارد. ولی شهرت عملی و یا در اصطلاح عمل اصحاب، ضعف این روایات را جبران نموده و این فتوا اصطلاحاً بر اساس شهرت صادر شده، که استاد ما هر جا شهرت بر خلاف قرآن نبوده اینطور عمل کرده اند.

در پایان این متن شریف و شرح وافی، خدای مهربان را شکر می کنیم که الطاف بی کران خود را شامل حال ما نمود که توانستم بر اساس آیه « قل انّما اعظکم بواحدة أن تقوموا للّه مثنیٰ و فرادی » در محضر آن فقیه نستوه بوده و با انگیزه مشخص دفاع از تفکّر مظلوم انقلاب قرآنی، و ایمانراسخ و محض به محوریت شاخص قرآن در علوم اسلامی،  فرصت طلایی حضور آن عزیز را غنیمت شماریم و استفاده های فراوان علمی از آن گنجینهی علوم قرآنی ببریم.

و از آنجا که همیشه استادمان آخرین نظر فقهی، تفسیری و اصولی را برای شاگردان و مقلّدان، حجّت می دانستند و در سالهای پایانی عمر هم صدها نسخه از بیانیه متقن سال ۸۶ را همراه با کتاب به ارادتمندان قرآن و عترت علیهم السلام هدیه می کردند، إن شاء الله پیروان مکتب فکری آن عالم ربانی، شاهد چاپ متقن ترین کتاب اصولی قرآنی در نیمه دوّم سال ۹۰ توسط فرزندان ایشان باشند. و ویراستاران هم بتوانند با محوریت این کتاب صحیح المتن و بیانیه متین سال ۸۶ به آسانی به مقابله متنیِ کتب تجدید تایپ شده آن مرحوم بپردازند تا خلل موجود در این کتابها بزودی رفع گردد.

و السلام علی من یخدم الحق لذات الحق 
قم المشرفة: العبد الفانی محسن الحسینی النورانی ۱۷/۶/۱۳۹۰ 
تلفن: ۲۹۲۸۷۴۵

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست‌ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :